«Білім мен ғылым – әлемді өзгерте алатын ең басты күш,
ал университет – озық ойлар мен жаңа идеялардың
ордасы, ғылыми ізденіс ортасы»
ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев
Украинаның Полтава қаласындағы Мемлекеттік аграрлық университеттің профессоры Анатолий Семеновпен кезінде Т.Шевченко атындағы Киев ұлттық университетінің физика факультетінде аспирантурада 2 курс жоғары оқығанмын. Ғылыми жетекшіміз, Одаққа белгілі мықты ғалым, ф-м.ғ.д., профессор Владимир Савельевич Сперкач жас аспирант Анатолийдің зерттеу жұмыстарына және ғылыми статьялар жазуына көмектесуді маған тапсырған. Сол жылдардан бері байланысымыз үзілмей, А.Семенов, жұбайы физик Наталья Семенова және полтавалық ғалымдар тобымен бірлесе ғылыми зерттеулер жүргізіп, нәтижелері монография, Scopus және Web of science (WoS) басылымдарында статья түрінде тұрақты жариялануда. Қазіргі күні осы басылымдарда 10 статьямыз жарық көрді, 3 статья редакцияда өз кезегін күтуде.
2023 жылы полтавалық профессорлар Анатолий Семенов пен Тамара Сахно үшеуіміз «Свойства и применение полимерных оптических волокон» тақырыбында жоғары оқу орындарының студенттері, аспиранттары, магистранттары және ғылыми қызметкерлерге арналған монография шығарған болатынбыз. Монографияда полимерлі оптикалық талшықтардың даму тарихы, оларды алу тәсілдері және негізгі қолдану аймақтары қарастырылды.
2024 жылы жоғарыда аталған авторлар және осы университет профессоры С.Поповтың бірлесе жүргізген ғылыми зерттеулерінің нәтижелері жинақталып, «The scientific foundations of ultraviolet radiation usage: effects, sources, and applications in water disinfection» («Научные основы использования ультрафиолетового излучения: эффекты, источники и применение для обеззараживания воды») тақырыбындағы монографиямыз ағылшын тілінде жарық көрді.
Монографияда ультракүлгін сәулелердің заттарға және тірі организмдерге әсері, оны өлшеу әдістері жан-жақты қарастырылды. Ультракүлгін сәулелерді пайдаланудың жаңа технологиялық тәсілдері ұсынылды. Монография жоғары оқу орындарының студенттері, аспиранттары, магистранттары, ғылыми және инженерлік-техникалық қызметкерлерге арналған.
2025 жылы ғылыми-зерттеу жұмыстарымыздың нәтижелері бойынша авторлары V.Skrypnyk, B.Yeleussinov, A.Semenov болып келетін «Conductive frying of meat: current state and prospects» (Кондуктивная обжарка мяса: Современное состояние и перспективы) атты монографиямыз ағылшын тілінде жарыққа шықты. Монографияда әр түрлі физикалық және электрофизикалық әдістерді қолдану арқылы жанаспалы қуыру кезіндегі жылу алмасу интенсивтілігін арттыруды көздейтін ғылыми тұжырымдама ұсынылды. Тұжырымдама эксперименттік-тәжірибелік қондырғыларда апробациядан сәтті өтті. Монография ғылыми-педагогикалық қызметкерлерге, аспиранттар мен магистрлерге, тамақ өндірісінің мамандарына арналған.
Биылғы 2026 жылы ғылыми-зерттеу жұмыстарымыздың нәтижесі авторлары V.Arendarenko, B.Yeleussinov, A.Semenov, O.Ivanov болып келетін «Theoretical and tecnological foundations of Gentle grain loading into silos» монографиясында келтірілді. Монографияда дәнді силостарды тиеу, тасымалдау, өңдеу және сақтау кезінде дән сапасына әсер ететін түрлі факторлар қарастырылды. Дәннің физикалық және механикалық қасиеттері, механикалық зақымдардың себептері мен түрлері зерттеліп, дән қозғалысының математикалық модельдері ұсынылды.
Монография ғылыми қызметкерлерге, инженерлік мамандарға, ауыл шаруашылығы, машина жасау, электротехника және аралас техникалық білім саласындағы ЖОО аспиранттары, магистрлері және студенттеріне арналған.
Ғылымда шекара жоқ. Бір елде ашылған жаңалық, ертең бүкіл адамзаттың игілігіне айналады. Ғылымда бәсеке болғанымен, ол тек біріктіреді. Адам капиталы — кез келген қоғам үшін жерінің астындағы қазба байлығынан, «қара алтын» мұнайынан да қымбат. Байлықты өндіретін, сақтайтын, көбейтетін де — адамның білімі, ғылымы, денсаулығы және мәдениеті. Сондықтан терең білімді, бәсекеге қабілетті, ғылым мен жаңа технологияларды игерген жастары бар ел дамиды, өркендейді.
Бауыржан ЕЛЕУСІНОВ,
физика-математика ғылымдарының кандидаты, профессор
