Адам ғұмырының өлшемі сүрген жылымен ғана емес, артында қалдырған ізгі ізімен, елге сіңірген еңбегімен өлшенсе керек. Туған жердің топырағын түлетіп, маңдай терін ел несібесіне айналдырған азаматтардың есімі уақыт өткен сайын қадірлене түседі. Солардың бірі – Қазалы топырағында еңбекпен шыңдалып, механизаторлық пен егіншіліктің қыр-сырын жастай меңгерген Қайберен Дауылбаев. Көзкөргендер оны тынымсыз тірлігімен, қарапайым мінезімен, тиянақтылығымен еске алады. Қайберен аға үшін еңбек туған жер алдындағы азаматтық парыз еді.
Ол Қазалы ауданына қарасты бұрынғы Ленин колхозында 1936 жылы дүниеге келді, балалық шағы елге ауыртпалық түскен күрделі кезеңде өтті, ауыл тіршілігі оны ерте есейтті. Соғыс жүріп жатқан шақта мектеп табалдырығын аттаған бала зеректігімен, алғырлығымен көзге түсіп, озат оқушылар қатарынан көрінді. Мектептен соң Қазалы ауылшаруашылық техникумында оқып, тракторист-механизатор мамандығын алып шықты.
Қайберен аға туған жерінде механизатор болып еңбек жолын бастады. Дала жұмысының бейнетіне қарамай, жер жырту, тұқым себу, егінді күтіп-баптау, күзгі жиын-терім секілді жауапты жұмыстарда тиянақтылығымен танылды. Адал еңбек етіп, бірнеше мәрте «Озат механизатор» атанып, көптің құрметіне бөленді.
Ауданда КПСС ХХІІ съезі атындағы кеңшар құрылғанда тәжірибелі мамандар жаңа шаруашылыққа тартылып жатты. Қайберен Дауылбаевты да сол кеңшарға жұмыс жасауға жіберді. Еңбекпен ысылған тәжірибелі механизатор бұл ортада да еңбек қарқынын бәсеңдетпей, шеберлігімен ұжымға үлгі көрсетті. Ұзақ жылғы адал еңбегі жоғары бағаланып, В.Лениннің туғанына 100 жыл толуына орай мерекелік медаліне ие болды, Құрмет грамотасымен марапатталды.
Жиырма жылдан астам уақыт техника тізгіндеген Қайберен аға денсаулығына байланысты 1976 жылы күріш шаруашылығына ауысты. Алайда еңбекке деген құлшынысы бәсеңдеген жоқ. Сыр бойында күріш өсірудің өзіндік мектебі бар. Атыздың суын реттеу, күріштің бабын табу, әр кезеңдегі күтімді дер кезінде жүргізу диқаннан үлкен тәжірибе мен қырағылықты талап етеді. Жаңа кәсіпке тез бейімделген ол аз уақытта күріш егудің де қыр-сырын меңгерді. Звено жетекшісі атанып, қарамағындағы төрт күрішшімен бірге 220 гектар алқаптың әр гектарынан 60 центнерден өнім алды. Мұндай нәтиженің артында төгілген маңдай тер, ұйымдастырушылық қабілет және жерге деген жанашырлық жатты.
Сыр маржаны туралы сөз болғанда дала академигі атанған Ыбырай Жақаевтың есімі ерекше аталады. Сол тұста озат күрішшілерге берілетін «Ыбырай Жақаевтың еңбек аттестатын» алу диқан қауымы үшін үлкен мәртебе еді. Қайберен Дауылбаев бұл құрметке 1980 жылдың қараша айында ие болды. Ал 1984 жылы қажырлы еңбегі тағы да бағаланып, «Октябрь революциясы» орденімен марапатталды. Кейін «Еңбек Қызыл Ту» орденін кеудесіне тақты. Сол кезеңде мұндай марапат жеке адамның ғана емес, тұтас ауыл мен шаруашылықтың абыройы саналатын. Бір қарағанда, мұның бәрі өмірбаяндағы санаулы дерек секілді көрінуі мүмкін. Дегенмен әр марапаттың артында жүздеген гектар егістік, ұзақ маусымдар, таңда басталып, кешке аяқталған қажырлы еңбек, төккен тер жатыр.
Дауылбаев Қайберен ағамыз ауылдың қоғамдық өміріне де белсене араласты. 1978-1987 жылдары Көларық ауылдық округінен ауылдықкеңеске депутат болып сайланып, ағайынның талап-тілегін жоғарыға жеткізуге атсалысты. Өйткені еңбекпен шыңдалған азамат мұндағы тыныс-тіршілікті, елдің мұң-мұқтажын жақсы білді. Қарапайым болмысы, азаматтық жауапкершілігі мен еңбекке деген адалдығы ауылдастарының жадында осылай сақталды.
Өмірлік серігі Балқия екеуі ұл-қыз өсіріп, ауыл-аймаққа сыйлы болды. Ұлды ұяға, қызды қияға қондырып, берекелі шаңырақтың түтінін түзу ұшырды. Зейнет демалысына шыққаннан кейін де өмір бойы қалыптасқан еңбек дағдысынан алыстамады. Ақылын сұрап, тәжірибесіне жүгінген жастарға білгенін айтып, тәжірибесін бөлісті.
Өткенге көз салғанда, осындай еңбек адамдарының ғұмырынан тағылым аламыз. Бір кездері Қайберен Дауылбаев трактор тізгіндеп, күріш баптаған алқаптарда бүгінде жаңа буын еңбек етіп жүр. Уақыт өзгереді, техника жаңарады, еңбек тәсілі жетіледі. Бірақ жердің қадірін білген, кәсіпке адалдық танытқан азаматтардың есімі ел жадынан өшпейді. Қайберен ағаның кейінгіге қалдырған ең үлкен мұрасы да – адал еңбекпен қалыптасқан абыройы, туған жерге деген жанашырлығы мен өнегелі ғұмыр жолы.
Алдағы уақытта туған жерді түлетіп, ел еңсесін тіктеуге еңбегі сіңген еңбек адамының есімін есте қалдыруға байланысты жұмыстарды қолға алған артық болмас деп білеміз.
Бақытбек БАЙМАХАНОВ.
Қазалы ауданы,
Әйтеке би кенті тұрғыны.
