Қармақшы аудандық орталықтандырылған кітапханасында бір ерекше туынды сақталған. Ол – ұлы Абайдың портреті. Картина ескі болғанымен бояу қанықтығымен, тереңдігімен, суреткердің айрықша қолтаңбасымен көз тартады. 2020 жылдан бастап 10 тамыз ұлы ақын, ойшыл әрі ағартушы Абай Құнанбайұлының туған күні – Абай күні ретінде аталып, айтулы күн еліміздің мерекелер тізбесіне енгізілгені мәлім. Біз Абай күні қарсаңында аудандық кітапхананың директоры Күлшара Қаниеваға хабарласып, кең тынысты портреттің тарихын сұраған едік.
– Біз «Руханият орталығы» ғимаратына 2024 жылдың соңында көшіп келдік. Оған дейін Абай көшесіндегі аудандық музейдің ғимаратында отырдық. Енді Абай портретіне келейік, мен осында жұмысқа қабылданған 1988 жылдан бері Қармақшы аудандық кітапханасының қорында қазақтың ұлы ақыны Абайдың портреті сақталып тұрды. Осыдан тура 6 жыл бұрын, 2020 жылы Абай Құнанбайұлының 175 жылдық мерейтойға арналған кітап көрмесін ұйымдастыру кезінде кітапхананың бір бөлмесінен «Абай» залын ашып, осы құнды туындыны сол оқу залына қойдық. Сол кезде «Бұл портреттің авторы кім, мұны кім салды?» деген ой келді. Сонан сұрастыра бастадым. Алдымен кітап¬хана саласының ардагері Күміс апаға телефон арқылы хабарластым.
– Апа, Абай атамыздың портреті мен жұмысқа тұрғаннан бері бар. Онан бері 32 жыл өтіпті. Картина кітапханаға қайдан келген және кім салған? – дедім қызығушылықпен.
– Сенің келгенің кеше ғой, Абай атамыздың портреті қорда 1966 жылы мен жұмысқа тұрған кезден бар. Бірақ оның тарихын білмеймін, – деді Күміс апа.
– Ал енді оның қайдан және қашан келгенін кім біледі?
– Бір білсе, Қантай апай білуі мүмкін, – деді.
Содан Қантай апаға хабарластым. Міне, қызық, ұлы ақынның портретін өзіміздің Қантай апай салдыртқан екен.
Аманова Қантай 1965 жылы оқу бітіріп келіп, кітапхананың меңгерушісі болған. Сол кезде Қармақшы аудандық кітапханасы Абай Құнанбайұлының есімімен аталған екен.
– Кітапханада Абай портреті бұрын жоқ еді. Сол кезде біздің ұжымда ұлты орыс суретші болды, аты-жөні есіме түспей тұр, ұмытыппын. Суретті соған арнайы салдырттым, – деді ол.
Қармақшы аудандық кітапханасындағы бейнелеу өнерінің туындысы – Абай портреті 1965 жылы кенепке майлы бояумен салынған. Алпыс жылдан астам тарихы бар көркем сурет бүгінде Руханият орталығындағы кітапхананың 60 адамға арналған оқу залында тұр. Мұны оқырмандар «Абай бұрышы» деп те атайды.
P.S. Мемлекет басшысы «Еліміздің рухани дамуы ұлттық рухқа тікелей байланысты. Сол себепті азаматтарымыздың рухы әрқашан биік болуы үшін мәдениетімізге, руханиятымызға баса мән беруіміз қажет» деген болатын.
Естеріңізде болса, осыдан екі жыл бұрын барлық 7 ауданда сәулеті келіскен осындай әдемі ғимараттар салынды. Қармақшы ауданының орталығы Жосалы кентінде «Руханият орталығы» облыста алғашқы болып ашылды. Тәуелсіздік күні мерекесі қарсаңында қолданысқа берілген қос қабатты нысанда аудандық кітапхана, музей, архив, неке қию залы (аудандық АХАЖ бөлімі), жастар орталығы, сондай-ақ ардагерлер мен әйелдер кеңесі – бір шаңырақ астында орналасқан. Аудандық орталықтандырылған кітапхана ғимараттың екінші қабатында. Ал 60 адамға арналған оқу залында «Абай бұрышы» оқырмандарға қызмет көрсетіп келеді.
Дәуіржан ЕЛУБАЕВ.
