Бір қабырғаның ар жағында тұрамыз. Бір подъезден кіріп, бір лифтімен көтерілеміз. Бірақ бір-бірімізді танымаймыз. Қазіргі көпқабатты үйлер жүздеген адамның басын қосқанымен, жүректерін жақындата алмады. Таңертең лифтіде кездескенде көзімізді тайдырып, телефонға үңілеміз. Амандасуға уақыт таппайтын қоғамға айналдық. Сонда «Көрші ақысы — тәңір ақысы» деп өскен халықтың бүгінгі болмысы қайда бара жатыр?
Бұрынғы ауылдың, бұрынғы ауланың жылуы бүгінде сағынышқа айналды. Бір үйдің қуанышы — бүкіл көшенің қуанышы, бір үйдің қайғысы — баршаға ортақ мұң болатын. Тұз таусылса көршіден сұрау қалыпты жағдай еді. Ал қазір бір қабат төменде немесе жоғарыда кім тұратынын да білмейміз. Қалың бетоннан салынған зәулім үйлер адамдарды жақындастырудың орнына, бір-бірінен алыстатып бара жатқандай.
Бүгінде көршімен көбіне мәселе туындағанда ғана танысамыз. Жоғарғы қабаттан су аққанда, көлік тұрағына талас туған кезде немесе түн ортасында тыныштық бұзылғанда ғана есік қағып, ренішпен жүздесеміз. Біз көршінің атын білмеуіміз мүмкін, бірақ оның Wi-Fi желісінің атауын жақсы білеміз. Бұл — заманның ащы шындығы.
Ортақ чаттардағы айқай-шу, тазалыққа қатысты дау, көлікке бола туған жанжал қазіргі көршілік мәдениеттің көрінісіне айналды. Адамдар бетпе-бет айта алмайтын сөзін экранның ар жағынан жазып, өкпе-назын сол жерде білдіреді. Цифрлық байланыс көбейген сайын, адамдық қарым-қатынас азайып бара жатқандай әсер қалдырады.
Алайда адам баласы жалғыз өмір сүру үшін жаратылмаған. Ертең басымызға іс түссе, ең алдымен көмекке келетін де, есігін қағатын да — сол көрші. Қиын сәтте жанымыздан табылатын адамның қадірін күнделікті тіршілікте неге ұмытып кетеміз?
Көршілік сыйластықты қайта жаңғырту үшін үлкен өзгеріс қажет емес. Бір жылы амандасу, хал-жағдай сұрау, мұқтаж адамға қол ұшын созу жеткілікті. Кездескенде шынайы ниетпен «Қайырлы күн!» деп айту да адам арасындағы мұзды еріте алады. Өйткені мейірім мен құрмет жоғалған жерде қоғамның да жылуы жоғалады.
Көршімен қарым-қатынас — жай ғана әдеп емес, адамгершіліктің өлшемі. Сондықтан тас қабырғалардың арасында жүрсек те, жүрегімізге тас байламайық. Көрші хақысын құрметтеп, ұлттық құндылықтарымызды ұмытпайық. Себебі көрші ақысы — шынында да тәңір ақысы.
Аружан ЕСІМСЕЙІТОВА.
