Нақты кезеңде әлеуметтік желілерде өзін психолог, коуч, тұлғалық даму тренерімін деп таныстыратын адамдардың қатары тым көбейді. Әрине, олардың арасында кәсіби білімі мен тәжірибесі бар өз ісінің шеберлері жоқ деп кесіп айта алмаймыз. Алайда арнайы білімі жоқ, халықтың сенімін пайдаланып ақылы курстар арқылы табыс тауып жүргендер де бар. Міне, осындай берері жоқ, пайдасы беймәлім осындай тренингтердің көбеюі қоғамның алаңдаушылығын туғызып отыр.
Бүгінде көптеген азамат қиындыққа кездессе (күйзеліске түсе қалса) немесе жеке дамуға деген ұмтылыс себепті коучтар мен түрлі онлайн курстарға жүгініп жүр. Бірақ мұндай қызметтердің барлығы бірдей пайдалы бола бермейді. Кей жағдайларда адамдар кәсіби көмек аламын деп қаржысын шығындап жүріп жалған мамандардың алдауына түсіп қалады.
Коучтарға жүгінетіндердің басым бөлігі – 25 пен 45 жас аралығындағы, өмірінде белгілі бір дағдарысты бастан кешіріп жүргендер. Кейбір коучтардың басты мақсаты адамның өмір сүру сапасын жақсарту емес, өз пайдасы, яғни пайда табу ғана. Бұл кейінгі кезде ашық айтылып жүр.
Психолог мамандардың айтуынша, ешқандай курс пен мотивациялық тренинг кәсіби психологиялық терапияның орнын баса алмайды. Сондықтан мұндай көмек қажет болған жағдайда арнайы білімі ғана емес лицензиясы бар маманға жүгіну керек. Осы мәселеге байланысты елімізде психологиялық қызмет саласын реттеу бағытында нақты қадамдар жасалуда.
Бір қуанарлығы биылғы жылдың сәуір айында Мәжілісте «Психологиялық қызмет туралы» заң жобасы талқыланып, жалған психологтар мен коучтардың қызметіне тосқауыл қою мәселесі көтерілді. Заң жобасына сәйкес, енді өзін психолог ретінде таныстыру үшін азаматтың тиісті кәсіби білімі, біліктілігін растаудан өтуі және мемлекеттік психологтар тізіліміне енгізілуі қажет. Алдағы уақытта бұл талаптарға сай келмейтін тұлғаларға психолог мәртебесін пайдалануға шектеу қойылады. Сондай-ақ, психологиялық көмек көрсету талаптарын бұзғандарға әкімшілік жауапкершілік қарастырылып отыр. Егер жалған мамандардың әрекеті азаматтардың денсаулығына зиян келтірсе немесе алаяқтық белгілері анықталса, қылмыстық жауапкершілікке тартылуы мүмкін.
Жаңа заң аясында қызмет көрсетушілер клиенттің сұрауы бойынша дипломын, біліктілігін растайтын құжаттарын көрсетуге міндеттеледі. Бұл бастама халықтың құқықтарын қорғауға және сапасыз қызмет көрсетудің алдын алуға бағытталып отыр.
Нұрхан МАХМҰТ,
Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің студенті.
