Есімі елге танымал сазгер Айкүміс Орынбаева әнін жазған ақын Темірше Сарыбаевтың «Жалағашым» әні қазір кең түрде орындалып жүр. Осы ағамның үйі Алматының түбіндегі Калинин атындағы ауылда еді. Бір мәрте сәлем бере барғанымда көрдім, әудем жерде өзен ағып жатты. Үйдің өзі өрде, өзен тасып, су алып кетеді дейтіндей емес. Айналасы жап-жасыл. Бақ. Жері де кең көрінді. Одан әрі өзенге дейін бос жатқан тағы біраз жер. Артық айтқаным емес, үйінің тұрған жері Асан қайғы аңсаған нағыз жерұйық. Қызылорданың шөлінен келген маған солай көрінді.
Темірше ағам осы үйін кепілге қойып, бір азаматтан ақша қарызданса керек. Ойы пәлен гектар жайылымдық жер алып, шаруа қожалығын жандандыру. Бұл енді кәсіпкерлік әлі дами қоймаған 2000-жылдардың басы. Шаруа қожалығының болашағы туралы неше түрлі жоспарын майын тамызып айтқанда, Темкеңді ақын емес, совхоз деректірі ме деп қаласың. Ал енді сол жайылымдық жерде жасайтын аңшылығы бір бөлек әңгіме.
Өкініштісі сол, Темірше ағайдың осы мығым жоспары орындалмады. Оның әрине, себебі көп, соның бірі тәжірибенің тапшылығы. Алған жері игерілмеді, игерілмеген соң ақша қайда? Ақша берген адам мерзімі келгенде «Ау, Темке, ақша қайда?» демей ме? Сонда Темкең қарызды қайтара алмайтынын айтып, «Міне, үй, уағда бойынша!» деп, өз үйінен, ұжмақтай жердегі жылы ұясынан шығып жүре беріпті.
Қарызға ақша берген адам мен Темкең арасында мөр басылған келісім-шарт та болмапты. Бәрі ауызша. Соны білген бір інілері: «Үйден шықпаңыз, мөр басылған келісім-шарт жоқ, сізге түк те істей алмайды» деп, кеңес беріпті. Сонда Темкең: «Менің уәдем мөрден да күшті» деген екен.
Темкең үйінен айырылған соң, одан да алысырақтағы бір саяжайда тұрды. Сол саяжайға іздеп барғанда айтқан әңгімесі еді бұл.
Нұрлыбек САМАТҰЛЫ,
жазушы.
Республикалық «Таң-Шолпан» әдеби-көркем, көпшілік журналының бас редакторы.
