Қазіргі қоғамда адами қарым-қатынас мәдениеті – тұлғаның рухани деңгейін, тәрбиесін, әлеуметтік жауапкершілігін айқындайтын маңызды құндылықтардың бірі.
Адамдар арасындағы өзара түсіністік, сыйластық пен сезім кез келген ұжымның, отбасының және қоғамның тұрақты дамуының негізі болып табылады. Бұл қағидалар адамдардың бір-біріне деген жанашырлығын арттырып қана қоймай, психологиялық жайлылық пен қауіпсіздік ортаны қалыптастырады. Ал құрмет – адами мәдениеттің өзегі. Ол адамның пікірін тыңдай білу, оның сезімі мен құқығын ескеру, кемсітпеу және бағалай білу арқылы көрінеді. Құрмет бар жерде сенім қалыптасады, ал сенімнің кез келген қарым-қатынастың беріктігін қамтамасыз ететін фактор екені белгілі. Бұл тақырып бүгінгі күннің өзекті мәселесіне айналып отыр. Қоғамда, жұмыс орнында немесе отбасында бір-біріне құрмет көрсетілмеуінен адамдар арасындағы жанжалдардың өршуі белең алуда. Келісім мәдениеті – әртүрлі пікірлер мен көзқарастар болған жағдайда ортақ шешім табуға болатын алаң.
Келісімге келу тек дау-жанжалды шешіп қоймай, ынтымақтастықты нығайтып, адамдардың бір мақсатқа бірігуіне мүмкіндік береді. Әр адамның өзіне тән жеке кеңістігі, құндылықтары мен таңдауы бар. Жеке шекараны сақтау – басқа адамның еркіндігі мен құқығын құрметтеу. Ол сақталған кезде адам өзін қауіпсіз әрі жайлы сезінеді, ал бұл оның эмоционалдық тұрақтылығы мен өз-өзіне деген сенімін арттырады. Сондықтан қарым-қатынаста қысым көрсетпеу, рұқсатсыз араласпау және жеке пікірді сыйлау маңызды. Адами қарым-қатынас мәдениеті – үйлесімді қоғам құрудың негізгі шарттарының бірі.
Құрмет көрсету, келісімге келу және жеке шекараны сақтау адамдар арасындағы сенімді нығайтып, өзара түсіністікке жол ашады. Әр адам осы қағидаларды күнделікті өмірінде ұстанса, қоғамда адамгершілік, мейірімділік және ізеттілік құндылықтары нығайып, рухани дамыған орта қалыптасады.
Шамшахар Қанқожаева,
Қызылорда «Болашақ» университеті
«Филология, журналистика және тарих»
кафедрасының аға оқытушысы
