Әкем өте балажан, жаны нәзік, ақкөңіл, қолы ашық, мінезі жайлы азамат еді. Талантты да талапты, парасатты да пайымды, зерделі де зейінді, ақ та адал адам болатын. Жанары жанып тұратын.
Ылғи да кеудесін тік ұстап жүретін. Балаларынан әкелік мейірімін аяған жоқ. Адамзатқа қиянат жасамайтын. Біреуге жақсылық жасағанды жаны сүйетін.
Бірде үйге бір топ жігіт келіп, әкеме алғыс айтып, ризашылықтарын білдірді. Сөйтсе, олар түрмеде жатып, әкемнің өлеңдерін оқып, содан тәлім-тәрбие алыпты, мінез-құлықтарын түзепті. Тіпті әкеммен хат алысып тұрыпты. Олардың іздеп келгеніне әкем кәдімгідей риза болып қалды.
Әкем жас ақындармен жиі араласатын. Оларды үйге ертіп келіп, өмір мен өнер һәм өлең жайлы әңгімелесетін.
Еңбекқор еді. Шабыты келсе, күй талғамай жаза беретін. Жақсы өлең жазса, балаша қуанып, барлығымызды дауыстап шақыратын. Анамыз қазақ тілі мен әдебиетінің маманы болғандықтан, ең әуелі жарының пікірін сұрайтын. «Ильич», «Мавр» поэмаларының алғашқы тыңдаушысы біз едік. Сол кезде арқалана өлең оқыған сәттері әлі есімде.
Кейде нақышына келтіріп, ән шырқайтын. Сондай сәттері халық және орыс әндерін әуелете орындайтын. Ол кісінің құлаққа жағымды қоңыр дауысы бар еді.
Алматыға алғаш келгенде бокспен айналысыпты. Әкеммен бірге жаттыққан Рожковты кейіннен мықты жаттықтырушы болды деп естідім. Саятшылықпен айналысатын. Қыста шаңғы тебетін. Жазда көбіне көкпар тартатын. Сондай-ақ шахмат, бильярд ойындарын жақсы ойнайтын.
Біздің үйге Шәмші Қалдаяқов жиі келетін. Екеуі бірде дайын әуенге мәтін жазды. Қазір ойласақ, сол «Талдықорған» әні екен. Ол кезде Панфилов көшесінде тұратынбыз. Шәмші аға: «Мына сөздерің менің әуеніме сай келмей тұр, қайтадан жазшы» десе, әкем шыр-пыры шығып: «Ішімнен шыққан дүниені неге өзгертуім керек?» деп көне қоймайды. Сөйтіп, екеуі біраз айтысқан еді. Үзеңгілес достары да үйден үзілмейтін.
Әкем дініне берік адам еді. Оның асыл дінімізді дәріптеген, Алла Тағаланы мадақтаған өлеңдері өте көп. Ол қасиетті Құранды да, Мұхаммед (с.ғ.с.) пайғамбарымыздың хадистерін де көп оқыған. Қасиетті Құран сүрелерімен ауырған балаға дем салатын.
Әкем кейде менімен тең құрбы-құрдастарындай сырласатын. Анда-санда қателіктерін де мойындайтын. Маған сабақ болсын дегені шығар. «Бұл қателіктер маған жарасады, Жұлдыз. Бірақ сен қайталама, оны көтере алмайсың» дейтін жарықтық. Ондай сәттерде анамыз «Бәрі дұрыс болады» деп басу айтатын. Сәл мұңайып отырып, әкем қайта еңсесін көтеретін. Сондайда бөлмеде ерсілі-қарсылы жүріп: «Әй, мені түсінгісі келген адам өлеңдерімді оқиды. Ничего, төрт миллион қазағым аман болса, мен ешқашан өлмеймін» дейтін. Әкем өзінің ұлы адам екенін сол кезде-ақ сезді.
Естелік айтушы Жұлдыз Мақатаев
(тыңдаған Ермахан Шайхыұлы)
